سرویس: اجتماعی ۰۸:۳۱ - یکشنبه ۱۰ تیر ۱۳۹۷

اصفهان شرق گزارش می‌دهد؛

تربیت صحیح فرزند با بهره گیری از ابزار آموزشی امروزی

تربیت فرزندان از مهمترین و اصولی ترین مواردی است که امروزه با توجه به پیشرفت فناوری علاوه بر والدین ، رسانه ها و جامعه نیز تاثیر بسزایی در آن دارند.

به گزارش اصفهان شرق، امروز دسترسی فرزندان به اطلاعات به واسطه جهانی شدن ارتباطات، بسیار وسیع تر از والدین است  و در همین راستا  باید آموزش‌ها واصول تربیتی والدین بسیار به روز باشد  و با بهره‌مندی از ابزار جذاب انتقال داده شود تا بتوانند در امر تربیت فرزندان  در زمینه های مختلف تربیتی موفق و تاثیر گذار باشند.

در جامعه  امروزی که دنیای فناوری  و سرعت است ، سرمایه فرهنگی والدین آگاهی و اطلاعات بالا و مجهز شدن به بهترین و جذاب ترین ابزار برای انتقال مطالب و تعلیم و تربیت فرزندان  به شمار می رود.

اگر والدین به سبک زمان کودکی خود و رفتار والدینشان با فرزند خود رفتار کنند و از مقتضیات زمانی و شرایط روحی وی بی خبر باشند بدون شک  نمی توانند به انرژی عاطفی مطلوبی که پایه و اساس یک ارتباط موفق است دست پیدا کنند.

حضرت علی (ع) نیز  در این زمینه می فرمایند : فرزند زمانه خویش باشید.

ثبات داشتن در رابطه با کودک یکی از اصول مهم فرزندداری است
حجت الاسلام گرجی کارشناس مسائل تربیتی و مذهبی در گفتگو با  خبرنگار  گروه استان های باشگاه خبرنگاران جوان از اصفهان، درباره  تربیت فرزندان در جامعه امروزی به نکات زیر اشاره کرد :

به گفته وی تربیت فرزند در واقع  قبل از ازدواج آغاز می شودو  اولین قدم ها برای انتخاب همسر مناسب  اولین نکته برای تربیت صحیح فرزندان به شمار می رود.

تربیت  زمینه ساز شکوفا شدن استعداد های فرزندان است و  باید به این نکته توجه شود که پدر و مادر زمینه ساز  تربیت هستند و باید محیط خانواده  را طوری آماده کنند  که فرزندان در زمینه های  مختلف  شکوفا شوند.

به گفته گرجی  پدر و مادر مانند باغبان هستند و نمی توانند به  اجبار از درخت شکوفه و میوه دریافت کنند بلکه باید زمینه  رشد درخت و به ثمر نشستن آن رامحیا کنند، در واقع کسانی در تربیت فرزندان موفقند که فرزند خود را بشناسند و با توجه به خصوصیات فرزند خودزمینه شکفتن او  را محیا کنند.

این کارشناس مسائل تربیتی  در ادامه به را هکار هایی برای برخورد مناسب با کودک اشاره کرد و افزود : سعی کنید در برخورد با کودکان با ثبات باشید ،ثبات داشتن در رابطه با کودک یکی از اصول مهم فرزندداری است ،اگر هنگامی که کودک کاری را انجام می دهد به او لبخند بزنید و در زمان دیگری که همان کار یا شبیه آن را انجام دهد به او سخت بگیرید کودک به شدت دچار سردرگمی می شود، در واقع هنگامی که اجازه می دهید حالات خلقی شما عکس العمل هایتان را نسبت به کودک تحت تاثیر قرار دهد، قرار گرفتن در این بی ثباتی آسان می شود.

مواظب باشید کودک خود را به علت رفتار مثبتی که انجام داده تشویق  و به علت رفتار منفی تنبیه نمایید، نه اینکه ملاک تشویق یا تنبیه شما حالات خلقی شما باشد.

گرجی گفت : نکته بعدی در تربیت کودکان هماهنگ بودن پدر و مادر است ، شما بعنوان پدر و مادر لازم است اصول یکسانی برای رشد و تربیت کودکتان  داشته باشید  حداقل در جلوی کودکان وانمود کنید که در تربیت آنان هماهنگید.

براساس گفته ی او نکته ی مهم  بعدی برای تربیت موفق فرزند ، رعایت ادب در تمام شرایط زندگی است ،سعی کنید همیشه در برخورد با فرزند خود مودب باشید، صحبت مودبانه درهنگام خشم و ناراحتی، معلم خوبی برای کودک و نوجوان است  و او می آموزد که حتی در هنگام خشم به طور صحیحی رفتار کند.

گرجی  افزود :سعی کنید زمان خاصی را  برای توجه بدون قید و شرط به بچه ها اختصاص  دهید، منظور از توجه بدون قید و شرط، یعنی بدون توجه به رفتار کودک زمان خاصی را با وی صحبت  و درد دل کنید و یا برعکس به صحبت ها و درد دل  اوگوش دهید تااحساس کند که نقش مهمی در خانواده دارد .

وی  در ادامه به برقراری رابطه سالم با کودک اشاره کرد و گفت :تلاش کنید رابطه ای سالم با کودکتان برقرار کنید،برای ایجاد رابطه ای سالم از شیوه گوش دادن فعال استفاده کنید، وقتی فرزندتان چیزی می گوید به خوبی به سخنانش گوش دهید، حتی اگر با کودک موافق نیستید اجازه دهید صحبتهایش تمام شود، تماس چشمی مناسب و انجام ندادن کاری دیگر در هنگام صحبت با کودک، به وی می فهماند که برای صحبت هایش  ارزش قائلید و عقاید او برای شما مهم است.

این کارشناس امور تربیتی  تصریح کرد : اول خودتان را تربیت کنید تا کودکتان از شما الگو برداری کند ، هر چه را به او امر می کنید، بهتر است در ابتدا خودتان آن کار را انجام دهید و از هر چه فرزندتان را باز می دارید خودتان هم انجام ندهید، بچه ها بیشتر از آنکه از کلام ما آموزش ببینند، از رفتار ما آموزش می بینند، پس ابتدا از خود شروع کنیم.
در مواقع مناسب به کودکتان دستور انجام امور را دهید ،اگر دستوری که به کودک می دهید درحد توانایی اش نیست یا اینکه فعلا سرگرم کار دیگری است و دستورش را اجرا نمی کند، به هیچ وجه به وی دستور ندهید زیرا این کار وی را نافرمان بار می آورد.

گرجی در باره خواسته ها و وظایف کودکان  اینچنین گفت : لازم نیست همه ی خواسته های کودک شما برآورده شود ،در این مورد سعی کنید تا حد امکان  منطقی عمل کنید و بلافاصله بعد از این که کودک چیزی خواست برایش تهیه نکنید، البته  زیاد هم  او را ناکام نگذارید  ولی به خاطر داشته باشید که  عمل کردن به همه خواسته های او باعث می شود در آینده از کنترل شما خارج شود.

لازم نیست همه کارهای فرزندتان را شما انجام دهید و کودک در منزل فقط مصرف کننده باشد، دقت کنید  همچنان که کودک شما رشد می کند می تواند بسیاری از کارهای خود و خانه را انجام دهد، چنین استقلالی را به کودک بدهید، در غیر این صورت کاملا متکی به دیگران تربیت می شود.

 

وی افزود : در مورد موفقیت ها و شکست های کودکتان منطقی رفتار کنید ،برخورد منطقی با شکستها و موفقیتها باعث می شود انگیزه برای کارهای بعدی در کودک از بین نرود، بزرگ کردن موفقیت و زیاد منفی جلوه دادن شکست هیچ کدام صحیح نیست، اگر فرزندتان در یک مسابقه ورزشی مدال می آورد، آن را زیاده از حد بزرگ و با اهمیت جلوه ندهید، زیرا اگر دوباره نتوانست مدال بیاورد شدیدا احساس بی ارزشی می کند و اگر هم شکست خورد آن را زیاد مهم تلقی نکنید تا بتواند باز تلاش خود را از سر گیرد.

حجت الاسلام گرجی  در ادامه به تربیت دینی فرزندان اشاره کرد و گفت : عامل بودن والدین به اخلاقیات و آموزه های دینی  یکی از مهم ترین عوامل تأثیرپذیری فرزندان است ،در برخی موارد مشاهده می‌شود که خانواده مقید  به آموزه‌های دینی از فرزندانی برخوردار است که وابستگی و باور عمیقی نسبت به آموزه‌های دین پیدا نکرده‌اند، دلیل این مهم را باید در نوع پذیریش دینی والدین یافت.

پدر و مادر در جایگاه محوری ترین عنصر تعاملات خانوادگی، وقتی التزام اساسی به آموزه های اخلاقی، ارزشی، دینی و عاطفی در روابط همسری داشته باشند، می توانند الگوی مقبول و ارزنده ای برای انتقال مفاهیم و آموزه های انسانی،  و دینی به فرزندان خویش باشند و شخصیت و هویت وجودی آنان را پایه ریزی کنند.

به گفته ی وی  برای نیل به این کار مهم، والدینی موفق اند که بتوانند به امور زیر بپردازند:

بینش ها و باورهای دینی، تربیتی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی خودتان را همسو کنید.

در ارتباط متقابل خود با همسر، همواره احترام همدیگر را حفظ کنید.

هنگام سخن گفتن، با لحنى محبت آمیز و با نیتى خیرخواهانه وارد شوید.

اشکال ها و انتقادها را دور از حضور فرزندان بازگو و حل و فصل کنید ، به گونه ای که شخصیت و عزت نفس فرد، همواره حفظ شود.

همدیگر را به بهترین نام و لقب خطاب کنید.

اوقات خوش خانه را صرف  سخنان و گفتارى کنید  که سبب رشد و تعالى شخصیت خود و فرزندان شود.

حقوق یکدیگر را کاملاً رعایت کنید تا امنیت روانی برایشان فراهم شود.

از اسوه بودن خودتان برای فرزندان، با ارائه رفتارهای سالم و منطبق با معیارهای دینی محافظت کنید.

از به کار گیری مفاهیم منفی دینی پرهیز کنید و به جای آن از زیبایی های دین بگویید.

و  در پایان از اجبار و سخت گیری  برای رعایت مسائل  مذهبی پرهیز کنید.

در ادامه ی بررسی تربیت صحیح فرزندان سری  به زندگی و سیره ی  حضرت علی (ع) زدم  و  نحوه ی تربیت و  برخورد آن حضرت   با فرزندانشان را در گفتگو با  ایمان صفیان کارشناس  تربیت دینی بررسی کردم  .

صفیان گفت : تربیت از حیاتی ترین ابعاد زندگی انسان است و در پرتو آن ، انسان به سعادت مطلوب می رسد ، بزرگ مربی اسلام، علی علیه السلام در سخنان خود بارهاوبارها از این امر مهمّ پرده برداشته و آثار و نتائج مثبت تربیت فرزند و پیامدهای منفی بی‏توجهی به آن را بیان داشته‏اندامّا پیش از بیان دیدگاههای حضرت در این زمینه، به  نوع نگرش و برداشت آن حضرت را از فرزند  اشاره می کنم.

بر خلاف برداشت و نگرش برخی افراد که از فرزند بیشتر به عنوان ابزاری برای پاسخگویی به نیاز عاطفی والدین و نیز عضوی برای تأمین و خدمت به خانواده و مایه فخر و مباهات والدین استفاده می کنند ، امام علی علیه السلام به فرزند فراتر از این می نگریست  و آن را عطیه‏ای الهی می دانست که در پرتو توجه و تربیت والدین به رشد کافی رسیده است.

وی ادامه داد : در نهج ‏البلاغه آمده است که در حضور امام علی علیه السلام مردی به دیگری تولد پسرش را این چنین تبریک گفت:گوارایت باد رزمجویی سوارکار! آن حضرت  نوع تبریک گفتن او  را نهی کرد  و تبریک گفتن  این چنین رابه او توصیه کرد: امید که بخشنده‏اش را سپاسگزار باشی و این عطیه الهی مبارکت باد، او به رشد دلپذیر برسد و تونیز ازنیکی و خیرش بهره‏مند شوی.

صفیان اذعان داشت :معمولاً با در گذشت انسان، فرزندان او  نگهبان میراث و هستند امّا از دیدگاه امام  علی علیه السلام ، میراثی  مانند ادب و تربیت وجود نداردو هرگز املاک و دارایی‏های باقیمانده مادّی، قابل مقایسه با میراث گرانبهای ادب و تربیت صحیح برای فرزندان نیست.

علی علیه السلام ثمره و محصول تربیت صحیح را پرورش فرزند صالح و پیامد بی‏توجهی به امر مهم  تربیت را رشد یافتن فرزند ناصالح برشمرده و برای هریک از این دو، آثار و نتائج مثبت و منفی بیان نموده‏اند، از دیدگاه آن حضرت فرزند صالح مایه انس و آرامش والدین و از سویی دیگر فرزند ناصالح مایه نابودی شرف و بلندی مرتبه پدران خود و عیبناک کننده پیشینیان خود است.

وی در ادامه  گفت :تربیت دینی به ‏یک معنا بسیار عام و گسترده است و شامل همه ابعاد وجودی انسان می شود که من  در اینجا حوزه مربوط به عقاید و احکام عبادی از دین را بررسی و به  نمونه هایی از مهمترین نکات تربیت دینی در سیره تربیتی امام‏علی علیه السلام اشاره می کنم :
عبادت و نماز از بارزترین مصادیق تربیت دینی
این کارشناس تربیت دینی افزود : یکی از بارزترین مصادیق تربیت دینی و  مهمترین نمود آن در حوزه احکام و عبادات، نماز است، نماز بزرگترین فریضه ‏الهی وپیش درآمد قبولی سایر اعمال و عبادات است.

علی علیه السلام در طول عمر با برکتشان زیباترین جلوه‏ها را در نماز به‏نمایش گذاشت،  در حالت جنگ و صلح، بیماری و سلامت،در خانه و مزرعه، برمسند حکومت و خانه‏نشینی ۲۵ ساله و در همه حالات و شرایط، نماز مهمترین عمل او بود و  فرزندانش  رابه آن  سفارش می‏نمود ، او نه تنها  فرزندانش  را به نماز دعوت می کرد  بلکه همواره  همه پیروان وشیعیان خود را به تعلیم نماز به فرزندان و سعی در تشویق آنان به ایستادگی بر آن، فرا می خواند.

آن حضرت فرمود : “علّموا صیسانکم الصلوه و خذوهم بها اذا بلغوا الحلم” “در کودکی به فرزندانتان نماز راتعلیم دهیدو هنگام بلوغ، آنان را به نماز وا دارید.

صفیان گفت  : قرآن کتاب آسمانی و مهمترین منبع اسلامی و سرچشمه معارف الهی است و در تربیت دینی جایگاهی ویژه دارد.

علی علیه السلام در نامه تربیتی خود به فرزندش امام‏حسن علیه السلام بعد از آنکه براهمیت تربیت و تسریع در آن تأکید می‏نمایند، نخستین اقدام خود را تعلیم و آموزش قرآن و معارف و احکام حلال وحرام آن بیان می‏کند.

آن حضرت در توصیه به فرزندش محمدبن حنیفه، فرمود: “…برتو باد به خواندن قرآن و عمل کردن به آنچه در آن است و اینکه به مقررات و دستورات حلال و حرام آن و امر و نهی آن پایبند باشی و همچنین خواندن قرآن رادر شب و روز و هنگام تهجّد برخود لازم بدانی چرا که قرآن عهدنامه ‏ای ‏است از سوی خداوند تبارک و تعالی به خلق خود، پس واجب است بر هر مسلمانی که در هر روز به عهدنامه خود بنگرد ولو پنجاه آیه باشد.

تعلیم دعا
وی  ادامه داد: در تربیت دینی، دعا و درخواست از خداوند جایگاه ویژه‏ای داردو ابزاری است که بنده را به خالق پیوند می‏دهد و از طریق آن، نیازهای فردی و درونی خویش را با خداوند قادر متعال در میان می‏گذارد و در پرتو آن به سکون و آرامش  می رسد.

علی علیه السلام در سیره تربیتی خویش به عنصر دعا اهمیت زیادی قائل شده‏اند ،آن حضرت هم دعاهایی را به فرزندان خود تعلیم می‏دادند و هم آنان  را به مدومت بر آن توصیه می کردند.
امّا علی علیه السلام در سیره تربیتی خود هر فرصت مناسب را مغتنم شمرده و به تعلیم دعا به فرزندانش پرداخته، برای نمونه در هنگام غذا خوردن فرزندش امام مجتبی علیه السلام را به  خواندن دعایی همیشگی سفارش می  نمود و در کنار  آن به نقش تغذیه و سلامتی جسمانی برای انجام عبادات و نیز وسیله بودن غذا برای توان عبادت بیشتر، اشاره می کرد.

آشنایی با علوم اهل بیت علیهم‏السلام
وی گفت : آشنا نمودن فرزندان با علوم اهلبیت علیهم‏السلام و سخنان و عقاید مربوط به آنان، از جمله عناصر مهم تربیت دینی در فرهنگ شیعی و علوی است،  والدین باید  ضمن آشنا نمودن اجمالی فرزندان  با اهل بیت ، سخنان و نگرش امامان و بزرگان دین  را به آنان تعلیم دهند و بذر محبت اهلبیت علیهم‏السلام را در دلهای آنان بکارند  و آنان را با معارف غنی و روشنگر اهلبیت علیهم‏السلام آشنا نمایند.

تعلیم معارف و محاسن دانش ناب اهلبیت علیهم‏السلام به فرزندان آنها را در حریم امن عقیده قرار داده و از آثار شوم هجوم عقاید و اندیشه‏های ناپاک مصون می‏دارد.

به گفته ی این کارشناس تربیت دینی ، برای این که بتوانید فرزندان خود را به نماز و مسایل دینی علاقه مند سازید، قبل از هر چیز باید بدانید که برقراری  ارتباط با کودک ، نوجوان و جوان بسیار   حساس است و در شیوه دعوت او به مسائل دینی باید بسیار دقیق باشید ، هرگز  آنان را با کسی قیاس نکنید و در مسایل دینی از در خشونت وارد نشوید که این امر آنان را به دفاع باز می دارد و از شنیدن کلام شما بیزار می کند.
به طور کلی  برای تربیت  فرزندان لازم است از زبان دل کمک گرفت و با « محبت » که زمینه ساز تربیت اخلاقی است وارد میدان شد، در دعوت فرزندان به کار های خوب و رفتار مطلوب باید   به آن ها فهماند  که پدر و مادر  عاشق و دوستدار آنها هستند و  نمی خواهند و نمی توانند  ضرری را (چه دنیوی و چه اخروی) در مورد عزیزانشان  تصور کنند.
اگر پدر و مادر هردو دیندار باشند و به تکالیف دینی خود  عمل کنند و با کودکان از همان سنین ابتدایی با  اتکا به روش  های صحیح تربیت رفتار کنند، بدون شک فرزندانی صالح و موفق خواهند داشت .

شکوفاسازی توانمندی های عاطفی در میان همسران، نه تنها ارتباط میان آن دو را در سطوح مختلف سامان می دهد، بلکه به ارتقاء و سالم سازی روابط با دیگران، از جمله خدا و نیز جوّ خانوادگی سالم تر برای دوری از تنش و درگیری نیز کمک می کند.

با توجه به جامعه امروز و پیشرفت عظیم دنیای فناوری  و ارتباطات  ، مهمترین اقدام والدین بروزرسانی اطلاعات خود و عقب نماندن از جامعه برای تربیت موفقیت آمیز فرزندان به شمار می رود .

به نظر می رسد خلاصه ی تمام مطالب و مقالات نوشته شده  پیرامون تربیت به سخن امام علی (ع) ختم شود که می فرمایند :اگر می خواهید دیگران را تربیت کنید ،ابتدا باید خود را تربیت کنید.

 

گزارش از فاطمه نادری از باشگاه خبرنگاران جوان

همچنین بخوانید:

دیدگاهتان را بنویسید

توجه: از انتشار نظرات توهین آمیز معذوریم.