سرویس: تولیدی ۱۲:۵۱ - دوشنبه ۳۰ اسفند ۱۳۹۵

ضرورت دعا به درگاه الهی؛

راهکارهای رسیدن به «احسن الحال» از منظر رهبر معظم انقلاب

در دعای پُرمغز تحویل سال، از خدای متعال درخواست می‌‌‌کنیم که حال ما را به بهترین حالات برگرداند. هرجا که باشیم و هرچه نیکویی در حال ما باشد، نیکوتر از آن هم هست.

اصفهان شرق _ مهدی نجفی/ حلول سال جدید توأم با خواندن دعای تحویل سال، ابعاد معنوی و دینی در این آئین ملی را بیش از پیش تقویت می سازد، که اوج فرازهای آن دعا به«احسن الحال» منتهی می شود لذا تبیین این مولفۀ معرفتی از دیدگاه ژرف اندیشانۀ مقام معظم رهبری می توان افق هایی جدید برای جویندگان رشد و کمال و تحول خواهی بگشاید.

ضرورت دعا به درگاه الهی برای «احسن الحال»

ما در دعای آغاز تحویل، از خدای متعال می‏خواهیم که حالمان را به بهترین حال برگرداند. این تغییر و تحوّل، یکی از بزرگترین اسرار حرکت تکاملی انسان است که اسلام ما را به آن امر کرده و دستور داده است. مخصوص کسان خاصی هم نیست. مبادا کسی خیال کند که تغییر حال، از آنِ کسانی است که طبق معیارهای اسلامی، دچار بدحالی‏اند! حتّی کسانی که حال و اخلاق نیکی دارند، چون بهترین نیستند، از خدا می‏خواهند که به سمت بهترین حرکت کنند. ما، هر که هستیم، هر جا هستیم و در هر مرتبه‏ای از دانش، معرفت، کمال و اخلاق انسانی قرار داریم، باید از خدا بخواهیم که حالمان را نیکوتر کند و ما را به سمت کاملتر شدن پیش ببرد.[1]

حصول «احسن الحال» در گرو تلاش برای بهره گیری از آموزه های اسلام ناب

مردم سال را با یاد خدا شروع میکنند و از خداوند متعال تحول به احسن الحال را مسئلت میکنند،[2]لیکن اگر شما می‌خواهید روز اوّلِ فروردین را هم برای خودتان روز «نو» و نوروز قرار دهید، شرط دارد. شرطش این است که کاری کنید و حرکتی انجام دهید؛ حادثه‌ای بیافرینید. آن حادثه در کجاست؟ در درون خود شما!، اگر حال خود را عوض کردید، اگر توانستید گوهر انسانی خود را درخشان‌تر کنید، حقیقتاً برای شما «نوروز» است! اگر توانستید پیام انقلاب، پیام پیامبران، پیام امام بزرگوار و پیام خون‌های مطهّرِ بهترین جوانان این ملت را – که در این راه ریخته شده است – به دل خودتان منتقل کنید، برای شما «نوروز» است.[3]

نفی حب نفس؛ آشتی با خدا و مردم؛ نشانه ای از «احسن الحال»

چگونه می‏شود که انسان حالش بهتر می‏گردد و به سمت کاملتر شدنْ پیش می‏رود؟در پاسخ باید گفت سازش و آشتی با خدا و سازش و آشتی با مردم. ما، هر جا هستیم و هر کیفیّت حالی که داریم، باید به سمت اُنس و آشتی کردن با خدای متعال پیش برویم. یعنی گناهان را در رفتار خودمان جستجو کنیم و آنها را کنار بگذاریم. انسان، غالباً بدیهای کار خودش را نمی‏شناسد. به عبارت دیگر، حبّ نفسْ نمی‏گذارد که ما به نواقص و عیوب خودمان آشنا شویم. پس، باید اوّل این نواقص و عیوب را جستجو کنیم و بشناسیم و با برطرف کردن آنها، خودمان را به خدا نزدیک سازیم. به تعبیر من، «با خدا، آشتی کنیم.» سپس، آشتی با مردم، صفا با مردم، وفا با مردم، نیک‏رفتاری با مردم و نیکوکاری با مردم را – یعنی با همه قشرها؛ مخصوصاً با کسانی که ضعیفند؛ چه ضعیف از لحاظ جسمی، چه ضعیف از لحاظ مالی، چه ضعیف از لحاظ موقعیت اجتماعی و چه ضعیف از لحاظ ندانستن راه و چاه زندگی – سرلوحه رفتار خود قرار دهیم. در برابر هر کس که قرار می‏گیریم، مخصوصاً اگر ضعیف باشد، به تصحیح رفتارمان با او بپردازیم و سعی‏مان این باشد که با مردمِ خوب و بندگان خدا، حالت آشتی پیدا کنیم. اگر در این جهت پیش برویم و خودمان را لحظه به لحظه پیراسته‏تر کنیم، آن وقت، تحویل «حال» به «احسن الحال» انجام گرفته است. نمی‏گویم که «بهترین» خواهیم شد. اما ان‏شاءاللَّه به سمت «بهترین»حرکت خواهیم کرد.[4]

تحول اخلاقی و عبودیت مولفه بنیادین در تحقق «احسن الحال»

در دعای پُرمغز تحویل سال، از خدای متعال درخواست می‌‌‌کنیم که حال ما را به بهترین حالات برگرداند. هرجا که باشیم و هرچه نیکویی در حال ما باشد، نیکوتر از آن هم هست. ما از خداوند متعال در این دعا، درخواست می‌‌‌کنیم که حال ما را به بهترین حالات برساند. این درخواست، مخصوص حال شخصی نیست؛ بلکه درباره کسان خود، ملت خود و در یک دایره وسیعتر، درباره بشر و انسانیت است.[5]

البته باید توجه داشته باشیم که دگرگونی هر پدیده‌‌‌ای در عالم، به دست انسان است و همه تحوّلها با اراده انسان، انجام می‌‌‌گیرد. انسان اگر بخواهد در وضعیت جامعه خود، کشور خود و زندگی خود، تحوّل ایجاد کند، باید این تحوّل را در خود آغاز کند – تحوّل اخلاقی، تحوّل درونی، رفتن به سوی صفا و انسانیت، عبودیّت پروردگار و تسلیم در مقابل اراده خداوند عالم و آفریننده هستی – که این تحوّل، سعادت انسانها را متضمّن است.[6]

مبارزه با هوای نفس لازمۀ دست یابی به «احسن الحال»

در دعای تحویل سال، از خدای متعال درخواست می‌کنیم که در حال و وضعیت روحی و نفسانی ما، تحول و دگرگونی مبارکی را ایجاد کند. ایجاد تحول کار خداست؛ اما ما موظفیم که برای این تحول در درون و در زندگی خود و در جهان، اقدام و تلاش کنیم و همت بگماریم.[7]

این انسانها هستند که متن زندگی و واقعیت جهان و عالم را، تلخ و شیطانی و زشت و همراه با رنج و درد و پریشانی می‌سازند…باید رد پای عامل همه را، در وجود انسانها و شیطان درونی آنها بیابیم.[8]

وجوب نفس ستیزی جوانان برای رسیدن به «احسن الحال»

جوان، به طور طبیعی اهلِ هماورد طلبی است. هماورد مورد علاقه ما که می‌خواهیم جوانان با آن دست و پنجه نرم کنند، نفس امّاره است که انسان را به پستیها و زشتیها دعوت می‌کند و او را از عروج و تکامل باز می‌دارد. جوانان باید در مقابل شهوات و هوسهایشان و در مقابل همه انگیزه‌هایی که آنان را به چنین رذایلی فرا می‌خواند، مقاومت کنند. جوانان در درجه اوّل قرار دارند و غیر جوانان نیز همین طورند. بر همه واجب است دعای شریف «حوّل حالنا الی احسن الحال» را در خودشان تحقّق بخشند.[9]

تحقق«احسن الحال»؛ نیازمند همت مضاعف و کار مضاعف مسئولان

در این دعائی که در آغاز هر سال، در هنگام تحویل، همه میخوانیم، این فِقره جالب توجه است که میفرماید: «حوّل حالنا الی احسن الحال». نمیفرماید ما را به روز نیکی، حال نیکی برسان؛ به پروردگار عرض میکند ما را به بهترین حالها، به بهترین روزها، به بهترین وضعیتها برسان.[10]

حال برای اینکه ما بتوانیم آنچه را که در این دعای شریف به ما تعلیم داده شده است احتیاج داریم به اینکه همت خودمان را چند برابر کنیم؛ کار را متراکم‌تر و پرتلاش‌تر کنیم. در بخشهای مختلف، بخشهای اقتصادی، بخشهای فرهنگی، بخشهای سیاسی، بخشهای عمرانی، بخشهای اجتماعی، در همه‌ی عرصه‌ها، مسئولین کشور به همراه مردم عزیزمان بتوانند با گامهای بلندتر، با همت بلندتر، با کار بیشتر و متراکم‌تر، راه‌های نرفته‌ای را بپیمایند و به هدفهای بزرگ خود ان‌شاءاللَّه نزدیکتر شوند. ما به این همت مضاعف نیازمندیم. کشور به این کار مضاعف نیازمند است.[11]

اجتناب از مصرف گرایی شاخصه بنیادین در حصول «احسن الحال»

ما در دعای اول سال خواندیم که: «یا محوّل الحول و الأحوال. حوّل حالنا الی احسن الحال»؛ حالِ ما را به نیکوترین حالها تبدیل کن. ..من فقط به یک نمونه اکتفاء میکنم و این را مصداق برجسته و بارزی از تحویل احوال خودمان به شمار می‌آورم و به شما ملت عزیز عرض میکنم. [12]

ما در زمینه‌ی مصرف، در زمینه‌ی هزینه کردن منابع مالی کشور که به وسیله‌ی خود ما و به وسیله‌ی همه‌ی برادران هم‌میهن ما و به وسیله‌ی مسئولین کشور با زحمت زیاد به وجود می‌آید، دچار نوعی بی‌توجهی هستیم،.. ما دچار اسراف هستیم، ما دچار ولخرجی و ولنگاری در مصرف هستیم؛ چه در زمینه‌ی مسائل شخصی، و چه تا حدودی در زمینه‌های عمومی صرف اسرافها و زیاده‌روی‌های ما در مصرف میشود. … کار به جائی میرسد که منابع کشور به هدر میرود، شکاف بین فقرا و اغنیاء زیاد میشود، عده‌ای در حسرت اوّلیات زندگی میمانند و عده‌ای با ولخرجی و ولنگاری در مصرف، منابع را هرز و به هدر میدهند.[13]

مسئولین کشور در درجه‌ی اول چه قوه‌ی مقننه، چه قوه‌ی مجریه، و چه سایر مسئولین کشور؛ قوه‌ی قضائیه و غیر آنها – و اشخاص و شخصیتها در رتبه‌های مختلف اجتماعی، و آحاد مردم ما از فقیر و غنی، بایستی به این اصل توجه کنند که باید الگوی مصرف را اصلاح کنند من از عموم مردم و بخصوص از مسئولین درخواست میکنم، خواهش میکنم که در این زمینه فعالیت خودشان را در این سال زیاد کنند، افزایش بدهند و برای اصلاح الگوی مصرف برنامه‌ریزی کنند.[14]

منبع:

[1] پیام نوروزی مقام معظم رهبری ؛/1/1/1373.

[2] بیانات‌ مقام معظم رهبری در اجتماع زائران و مجاوران حرم مطهر رضوی؛1/1/1386.

[3] بیانات رهبر معظم انقلاب در صحن مطهر حضرت ثامن الحجج، امام رضا(ع) ؛1377/1/1.

[4] پیام نوروزی مقام معظم رهبری ؛/1/1/1373.

[5] پیام نوروزی مقام معظم رهبری ؛/1/1/1377.

[6] همان.

[7] پیام نوروزی مقام معظم رهبری ؛/1/1/1369.

[8] همان.

[9] پیام نوروزی مقام معظم رهبری ؛/1/1/1376.

[10] پیام نوروزی مقام معظم رهبری ؛/1/1/1389.

[11] همان.

[12] پیام نوروزی مقام معظم رهبری ؛/1/1/1388.

[13] همان.

[14] همان.

انتهای پیام/ اصفهان شرق

همچنین بخوانید:

دیدگاهتان را بنویسید

توجه: از انتشار نظرات توهین آمیز معذوریم.