سرویس: اخبار شهرستان ۱۰:۴۰ - چهارشنبه ۲۸ مهر ۱۳۹۵

تحریف حقایق تاریخی به بهای تضعیف نهضت حسینی؛

واکاوی جایگاه والای عبد الله بن جعفر همسر حضرت زینب(س) نزد اهل بیت(ع)

کارشناس مسائل دینی گفت: شبهه افکنی و طرح مسائل خلاف مشهور در تاریخ مخصوصا نسبت به عبدالله بن جعفر، چیزی به غیر از کج سلیقه گی و فراهم کردن خوراک برای معاندین نیست.

به گزارش اصفهان شرق، عبدالله بن جعفر بن ابی طالب نخستین مولود اسلام در حبشه و اولین فرزند جعفر طیار است. تولد او را درسال سوم بعثت دانسته اند. او هنگام هجرت پیامبر به مدینه ده ساله بود درسال ۸۰ق در نود سالگی از دنیا رفت و در مدینه یا ابواء به خاک سپرده شد.[۱]

عبدالله فرزند جعفر طیّار از صحابه بزرگ رسول خدا (ص) و برادر امیر المومنین علی (ع) بوده است که شأن و منزلتی عظیم در تاریخ اسلام دارد. جعفر از زعمای مسلمانانی بود که به حبشه هجرت کردند. هم چنین عبدالله، رسول خدا (ص) را درک کرده و از آن حضرت نیز روایاتی نقل نموده است.

گفتنی است عبدالله بن جعفر فردی بزرگوار و بسیار بخشنده و سخاوتمند معرفی شده است. در تاریخ به او لقب «جواد، بحرالجود و قطب السخاء» داده اند،[۲] از این رو پیامبر پس از شهادت پدرش جعفر بن ابیطالب فرمود: عبدالله در خلقت، خصلت شبیه من است. همچنین زمانی دیگر در حق او چنین دعا فرمود: «پروردگارا برای جعفر ذریه نیکو قرار ده و به بیع عبدالله؛ برکت عطا کن.»[۳]

باید دانست عبدالله به عنوان یکی از بزرگان بنی هاشم سال ها در خدمت امیر المومنین(ع) بود و او را در مواقع مختلف یاری می کرد. عبدالله بنا به وظیفه ای که احساس می کرد، همراه دیگر یاران رسول خدا(ص) به حمایت و پشتیبانی از امیرمؤمنان علی(ع) در مواقع مختلف پرداخت. عشق و ایمانی که عبدالله به نظام اسلامی و حاکم مقتدر آن، حضرت علی(ع) داشت، او را وادار ساخت تا به دعوت رهبر لبیک گفته، در جبهه نبرد حق علیه باطل شرکت کند و در جنگ های مختلف به دفاع از آرمان های اسلام بپردازد. کتاب‌های تاریخی حضور او در جنگ صفین را نقل کرده‌اند.

اینچنین است که عبدالله بن جعفر هنگام صلح و جنگ مورد اعتماد و طرف مشاوره امیرمومنان علی و امام دیگر بود. او در مراسم تغسیل و تکفین امیر مومنان که شبانه و بدون اطلاع عموم صورت گرفت. نیز حاضر بود.[۴] هم چنین بعد از شهادت امام علی(ع) نیز در کنار امام حسن(ع) قرار گرفت و در جریان حرکت سپاه امام به سوی لشکر معاویه از حریم خاندان امامت دفاع کرد. [۵]

لذا عبدالله بن جعفر طیار شخصیت ممتاز و نام آشنای تاریخ اسلام سوابق درخشان در دفاع از امامان اهل بیت(ع) است. او در گفتار و رفتار، ایمان و اعتقاد خود را به اهل بیت نشان داد. به ویژه مواضع سیاسی او در برابر بنی امیه که در مناظره های او با معاویه جلوه کرده حاکی از اعتقاد و وفاداری او به مکتب اهل بیت(ع) مخالفت با حاکمیت بنی امیه است.

هنگامی که معاویه در سال ۵۰ ق به منظور گرفتن بیعت برای یزید به مدینه سفر کرد و با بزرگان قبایل، از جمله عبدالله بن عباس، عبدالله بن جعفر، عبدالله بن عمر و عبدالله بن زبیر به طور خصوصی دیدار کرد و آنها را به بیعت با یزید دعوت کرد، عبدالله بن جعفر با سخنان قاطع و کوبنده ی خود، نقشه های معاویه را نقش بر آب کرد و به بیعت با یزید پاسخ منفی داد و بر حقانیت اهل بیت و خاندان رسول خدا بر ولایت و خلافت تاکید کرد. [۶]

البته او نیز در زمره شخصیت هایی است که توفیق حضور در کربلا و قیام عاشورا را نداشت گرچه همسر و فرزندانش سهم بسزایی در یاری کردن به حسین(ع) داشته اند و عبدالله نیز پس از حادثه عاشورا، تاسف و تالم شدید خود را از خبر شهادت امام حسین(ع) ابراز داشت .بنابر نقل مورخان؛ پس از بازگشت بازماندگان امام حسین(ع) به مدینه، عبدالله کلمه ی استرجاع بر زبان آورد و گفت؛«…به خدا سوگند اگر نزدش می بودم دوست می داشتم که تا کشته نشوم از او جدا نگردم. مصیبت حسین بر من گران است، لیکن اگر نتوانستم او را یاری دهم فرزندانم او را یاری دادند».[۷] که این سخنان حاکی ازاعتقاد والای عبدالله بن جعفر به قیام امام حسین و آگاهی و معرفت او به نهضت حسینی و ارزش و فضیلت خون شهیدان است.

*شبهه افکنی نسبت به عبدلله بن جعفر چیزی به غیر از کج سلیقگی در سخنرانی نیست

طبق گفته منابع آگاه، برخی افراد با ناآگاهی تمام در صحبت های خود، به طرح مسائل خلاف مشهور در تاریخ؛ پرداخته و ناخواسته و یا عمد، بحثی را مطرح می کنند که زیرساختی نداشته و بازگویی آن خارج از رسالت رسانه است به عنوان نمونه در روزهای اخیر شایعاتی با عنوان بیعت عبدالله بن جعفر با یزید مطرح شده است در حالی که طبق اسناد تاریخی معاویه در سال ۵۰ ق به منظور گرفتن بیعت برای یزید به مدینه سفر کرد و با بزرگان قبایل، از جمله عبدالله بن عباس، عبدالله بن جعفر، عبدالله بن عمر و عبدالله بن زبیر به طور خصوصی دیدار کرد و آنها را به بیعت با یزید دعوت کرد، عبدالله بن جعفر با سخنان قاطع و کوبنده ی خود، نقشه های معاویه را نقش بر آب کرد و به بیعت با یزید پاسخ منفی داد و بر حقانیت اهل بیت و خاندان رسول خدا بر ولایت و خلافت تاکید کرد. [۶]

گاها افرادی خود را تاریخ نگار مطرح کرده و در جمع عوام، صحبت ها را به حاشیه می برند ، لیکن تحریف حقایق تاریخی به بهای تضعیف نهضت حسینی به چه میزان برای فرد ارزش دارد که بدون اندکی تفکر، شبهه ای را مطرح کرده و برخی جوانان را به سوی شبهات بی اساس هدایت کند.

حجت الاسلام علی قاسمی با اشاره به اینکه در جایی از تاریخ سراغ نداریم که اهل بیت(ع) به مذمت شخصیت عبدالله بن جعفر همسر حضرت زینب(س) بپردازند زیرا عبدالله بن جعفر شخصیت ولایی قلمداد می شد و به حمایت از اهل بیت(ع) پرداخت.

استاد حوزه و دانشگاه اظهار کرد: برخی افراد، شبهاتی نظیر این مطلب که چرا عبدالله بن جعفر به کربلا نرفته و در صف یاران امام حسین(ع) قرار نگرفته است، مطرح می کنند که پیرامون این مساله در تاریخ باید گفت، امام حسین(ع)، عبدالله را نماینده خود در مدینه قرار داد و عبدالله، همسر و فرزندانش که هستی یک نفر به شمار می روند، همراه امام حسین(ع) به کربلا فرستاد تا امام را یاری دهند.

لذا احتمال ماموریت داشتن او از سوی امام در مدینه، مانند ماموریت حفظ جان بنی هاشم، بسیار محتمل است زیرا با خروج امام و دیگر بزرگان بنی هاشم از مدینه هرگونه توطئه و دسیسه ای برای نابودی بنی هاشم پیش بینی می شد، از این رو، شخصیتی همچون عبدالله بن جعفر می توانست از هرگونه خطری که بنی هاشم را تهدید می کرد، جلوگیری کند. [۸]

وی در خصوص طرح دریافت امان نامه توسط عبدالله بن جعفر از فرماندار مدینه، برای امام حسین(ع) افزود: دریافت امان نامه توسط عبدالله برای امام حسین(ع) به منظور بیعت این شخصیت ارزنده با دستگاه خلافت آن زمان نیست بلکه عبدالله، ارادت ویژه ای نسبت به امام و اهل بیت(ع) داشت و امام حسین(ع) در این باره، بهترین امان را، امان خدا خواند.

به تعبیر آیت‌الله یوسفی غروی استاد و محقق تاریخ اسلام و نویسنده مقتل سیدالشهداء، عبدلله به نحوی در دستگاه حکومت مکه نفوذ داشت به همین دلیل سعیدبن عاص از وی خواست که نامه ای برای منصرف کردن امام بنویسد و عبدالله نامه را نوشت و والی مکه و مدینه نیز آن را امضاء کرد و وقتی نامه از طرف عبدالله به امام داده شد امام پاسخ ملایمی دادند اما تصمیمشان برای رفتن به عراق، قطعی بود.

البته قول دیگر این است که نامه مرتبط با موضوع امان نامه ، مضامین مبهم نسبت به مقام امام دارد. که نشان می دهد نویسنده ی این نامه عبدالله بن جعفر نیست، بلکه این نامه بازتاب ادبیات تبلیغاتی اموی است، زیرا آنها خروج بر نظام ستمگر یزید را موجب هلاکت و عامل تفرقه و کوشش برای از بین رفتن وحدت کلمه و جماعت مسلمانان می دانستند. حال آنکه عبدالله بن جعفر در نامه های خود از امام حسین(ع) با عناوینی همچون «روح هدایت، نور زمین و امیر مومنان» یاد می کند.

علاوه بر این، ابن اعثم مورخ برجسته شیعی در قرن سوم و چهارم، نویسنده نامه را عمروبن سعید(فرماندار مدینه) می داند و یادآور می شود که حامل نامه نیز تنها یحیی بن سعید بوده و هیچ کس او را همراهی نکرده است. [۹] زیرامحتوا و ادبیات نامه با اندیشه ها و روحیات عبدالله سازگار نیست.

*تحریف حقایق تاریخی به بهای تضعیف نهضت حسینی

کارشناس مسائل دینی در رابطه با طرح شبهات توسط برخی افراد گفت: اگر بخواهیم ریشه یابی دقیقی داشته باشیم، گاهاً برخی افراد، شبهات را از روی غفلت و عدم اشرافیت نداشتن به تاریخ مطرح کرده و بدون بررسی دقیق، ذهن مردم را در گیر می کنند.

حجت الاسلام علیرضا فرهنگ اظهار کرد: فرستادن همسر و فرزندان عبدالله بن جعفر به صحنه کربلا و یاری رساندن به امام حسین(ع) به دلیل ارادت وی به اهل بیت بوده و طرح شبهاتی از عدم حضور عبدالله بن جعفر در کربلا، نباید آسیبی به شخصیت وی بزند.

لذا چگونه ممکن است فردی با حرکت و قیامی موافق نباشد و به آن اعتقاد نداشته باشد اما بهترین عزیزان خود را به حضور و شرکت در آن تشویق و ترغیب نماید؟ بی شک اگر عبدالله با قیام امام حسین و مبارزه با بنی امیه مخالف بود، هیچ گاه اجازه نمی داد، فرزندان عزیزش در این راه قربانی شوند، در حالی که او همسر بزرگوارش زینب کبری و دو فرزندش عون و محمد را همراه کاروان امام حسین فرستاد و آنها را سخاوتمندانه در راه امام خویش قربانی کرد. [۱۰]

وی با اشاره به اینکه شنیده شده، فردی شبهه ای خلاف واقع را در خصوص عبدالله بن جعفر مطرح کرده است، خاطرنشان کرد: برخی افراد فکر می کنند با طرح برخی مسائل که اصلا ریشه تاریخی ندارد، می توانند فضا را به دست گرفته و خود را تاریخ دان معرفی کنند ولی شبهه افکنی و طرح مسائل خلاف مشهور در تاریخ مخصوصا نسبت به عبدالله بن جعفر، چیزی به غیر از کج سلیقه گی و فراهم کردن خوراک برای معاندین نیست.

منابع:

[۱] یوسف بن عبدالله قربطی، الستیعاب فی معرفه الاصحاب، ج۳، ص۱۷/احمد بن علی بن حجر عقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۴، ص۳۶٫

[۲] یوسف بن عبدالله قربطی، الستیعاب فی معرفه الاصحاب، ج۳، ص۱۷٫

[۳] احمد بن یحیی بلاذری، انساب الاشراف، ج۲،ص۲۹۸/ احمد بن علی بن حجر عقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۴، ص۳۶-۳۷٫

[۴] ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۲، ص۴۳۶٫

[۵] همان، ج۲، ص۴۴۵٫

[۶] دینوری، الامامه و السیاسه، ج۱، ص۱۴۹-۱۹۵٫

[۷] شیخ مفید، الارشاد، ج۲،ص۱۲۴/. ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۲، ص۵۷۹/طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۴، ص۳۵۷٫

[۸] جمعی از محققین، تحقیقی در نهضت عاشورا، ص۳۴٫

[۹] ابن اعثم، الفتوح، ج۵، ص۶۷-۶۸٫

[۱۰] شیخ مفید، الارشاد، ج۲، ۶۸/ ابی مخنف، مقتل الحسین(ع)، ص۶۹-۷۰/ ابن کثیر، البدایه النهایه، ج۸، ص۱۸۰-۱۸۱٫ اما این مطلب مشهور که حضرت زینب هنگام ازدواج با عبدالله شرط کرده بود که همراه برادر به کربلا برود در منابع معتبر تاریخ و حدیثی وجود ندارد.

انتهای پیام/

 

همچنین بخوانید:

پاسخ دهید

توجه: از انتشار نظرات توهین آمیز معذوریم.